Alexej von Jawlensky

Alexej von Jawlensky (1864-1941) gaf in 1889 zijn carrière als officier in de Keizerlijke Garde op om in de leer te gaan bij Ilja Repin aan de Academie voor Schone Kunsten in St.-Petersburg (1890-1896). In 1896 verhuisde hij samen met de kunstenares Marianne von Werefkin naar München. Hij leerde er Kandinsky kennen, wiens expressionistische werk hem altijd zou blijven inspireren. Tussen 1903 en 1907 bracht Jawlensky de meeste tijd door in Frankrijk, waar hij werd beïnvloed door het neo-impressionisme en het fauvisme. In 1905 werkte de kunstenaar korte tijd samen met Matisse, wiens kleurgebruik hij zeer bewonderde. Ook raakte hij onder de indruk van het werk van Van Gogh, van wie hij in 1908 een schilderij kocht. In 1908 en 1909 woonde en werkte hij samen met Kandinsky, Münter en Werefkin in Murnau in Zuid-Beieren. Daar schilderde hij voornamelijk landschappen en een aantal portretten. Jawlensky vormde een belangrijke schakel met andere moderne kunststromingen en had daarmee een grote invloed op de anderen. In 1909 richtte hij samen met Kandinsky de Neue Künstlerverein op, die zij die later samen weer verlieten om met andere geestverwanten Der Blaue Reiter te vormen. Op den duur concentreerde Jawlensky zich meer op portretten, vaak met een doordringende blik en in een steeds verdergaande mate van abstractie. Vanaf 1924 vormden Jawlensky en Kandinsky samen met Paul Klee en Lyonel Feininger Der Blaue Vier, een groep die behalve in Europa ook in de Verenigde Staten exposeerde. Eind jaren twintig manifesteerden zich bij Jawlensky de eerste tekenen van artritis, een vorm van reuma die het schilderen in de loop van de jaren dertig steeds moeilijker en uiteindelijk onmogelijk maakte. De kunstenaar overleed in Wiesbaden in 1941.